ย้ำชัดไม่ใช่การปลด! ครม.สั่งลดกรอบอัตราข้าราชการ 15% ศธ.เร่งรื้อระบบโรงเรียนเล็ก เน้นควบรวมไม่มุ่งยุบ
ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) เมื่อวันที่ 11 สิงหาคม 2569 มีมติเห็นชอบแนวทางการปฏิรูประบบการบริหารจัดการกำลังคนภาครัฐ ตามที่สำนักงาน ก.พ. เสนอ เพื่อให้การบริหารบุคลากรภาครัฐสอดคล้องกับภารกิจและช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายด้านบุคลากรในระยะยาว
เปิดมาตรการสำคัญ ยืนยันไม่ใช่การปลดข้าราชการ 15%
เป้าหมายสำคัญคือ ทำให้อัตราตำแหน่งตามกรอบในปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ลดลงอย่างน้อยร้อยละ 15 ภายในปีงบประมาณ พ.ศ. 2575 โดยจะดำเนินการผ่านหลายมาตรการ ซึ่งไม่ได้หมายถึงการปลดข้าราชการที่กำลังปฏิบัติงานอยู่ออกในคราวเดียว แต่มีแนวทางดังนี้
- ให้ส่วนราชการชะลอการขอรับการจัดสรรอัตราข้าราชการตั้งใหม่ในทุกกรณี
- บริหารอัตรากำลังที่มีอยู่ และบรรจุอัตราว่างเท่าที่จำเป็นตามผลการสอบแข่งขันที่ขึ้นบัญชีไว้
- พิจารณายุบเลิกกรอบอัตราข้าราชการที่ไม่มีการเบิกจ่ายงบประมาณมาตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2567
- สำหรับสายงานสนับสนุน 11 สายงาน จะทยอยยุบเลิกตำแหน่งเมื่อผู้ดำรงตำแหน่งพ้นจากราชการ (เกษียณ) ตั้งแต่ปีงบประมาณ 2570 เป็นต้นไป
ศธ.เตรียมจัดกำลังคนใหม่ ลดงานธุรการครู
นายประเสริฐ จันทรรวงทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ระบุว่า กระทรวงศึกษาธิการให้ความสำคัญกับการปรับโครงสร้างและบริหารอัตรากำลัง เพราะบางหน่วยงานยังประสบปัญหาบุคลากรไม่เพียงพอ เช่น กรมส่งเสริมการเรียนรู้ ขณะที่ สพฐ. มีทั้งโรงเรียนขนาดใหญ่และขนาดเล็กจำนวนมาก
อีกปัญหาหลักคือ ครูยังต้องรับภาระงานที่ไม่เกี่ยวกับการสอน เช่น งานจัดซื้อจัดจ้างและธุรการ ศธ.จึงเตรียมหารือจัดสรรบุคลากรให้สอดคล้องกับภารกิจเพื่อลดงานที่ดึงครูออกจากห้องเรียน
จ่อจัดระบบโรงเรียนขนาดเล็กกว่า 10,000 แห่ง
ปัจจุบันมีโรงเรียนที่มีนักเรียนไม่เกิน 120 คน มากกว่า 10,000 แห่งทั่วประเทศ รมว.ศึกษาธิการ ย้ำว่า ศธ. ไม่ได้มุ่งดำเนินการยุบหรือควบรวมโรงเรียนเพียงอย่างเดียว แต่จะพิจารณาการใช้ทรัพยากรร่วมกัน โดยได้สั่งการให้ สพฐ. จำแนกข้อมูลโรงเรียนกลุ่มที่มีนักเรียนไม่เกิน 50, 70, 100 และ 120 คน เพื่อกำหนดมาตรการบริหารจัดการที่เหมาะสม
อีกแนวทางคือการเชื่อมโยงกับพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา 20 จังหวัด เพื่อพัฒนาเป็นโรงเรียนคุณภาพนำร่อง (Sandbox) และสร้างโรงเรียนคุณภาพใกล้บ้าน โดยให้โรงเรียนเล็กโดยรอบสามารถมาใช้ทรัพยากรร่วมกันได้ ทั้งนี้ต้องคำนึงถึงปัญหาระยะทางและระบบขนส่งนักเรียนในพื้นที่ห่างไกลด้วย
การยุบหรือควบรวม ต้องรับฟังเสียงชุมชน
ทิศทางของ ศธ. จึงเปลี่ยนจากการมองเรื่อง "ยุบโรงเรียนขนาดเล็ก" ไปสู่การจัดกลุ่มโรงเรียน การใช้บุคลากรและทรัพยากรร่วมกัน ควบคู่ไปกับการแก้ปัญหาอัตรากำลังและลดภาระงานของครู