เพชรในตม VS ครูคืนถิ่น ปี 2570 ต่างกันอย่างไร? เทียบชัดคุณสมบัติ GPAX ภูมิลำเนา สิทธิการเรียน และการบรรจุครู
เนื่องจากทั้งสองโครงการมีจุดที่คล้ายกัน คือ เปิดโอกาสให้นักเรียนเข้าศึกษาในหลักสูตรวิชาชีพครู และเมื่อสำเร็จการศึกษาพร้อมผ่านเงื่อนไขที่กำหนด จะมีเส้นทางเข้าสู่การบรรจุเป็นข้าราชการครู จึงทำให้หลายคนเข้าใจว่าเป็นโครงการเดียวกัน
แต่ในความเป็นจริง "เพชรในตม" และ "ครูคืนถิ่น" เป็นคนละโครงการ มีหน่วยงานรับผิดชอบ กลุ่มเป้าหมาย คุณสมบัติผู้สมัคร สถาบันที่เข้าศึกษา และสิทธิประโยชน์ระหว่างเรียนที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน

1. โครงการเพชรในตม คืออะไร
"โครงการเพชรในตม" เป็นโครงการผลิตครูของ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (มศว) ร่วมกับ กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร (กอ.รมน.) และกระทรวงศึกษาธิการ
โครงการดำเนินการมาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี พ.ศ. 2529 โดยมีเป้าหมายสำคัญในการเปิดโอกาสให้เยาวชนจากพื้นที่ห่างไกล โดยเฉพาะผู้มีภูมิลำเนาเกี่ยวข้องกับ หมู่บ้านอาสาพัฒนาและป้องกันตนเอง หรือหมู่บ้าน อพป. ได้มีโอกาสศึกษาต่อในวิชาชีพครู และกลับไปพัฒนาการศึกษาในพื้นที่ของตนเอง
สำหรับข้อมูลโครงการรุ่นที่ 42 ปีการศึกษา 2570 ระบุเป็นหลักสูตร การศึกษาบัณฑิต (กศ.บ.) สาขาการประถมศึกษา โดยผู้ผ่านการคัดเลือกจะได้รับสิทธิเรียนฟรี มีที่พักฟรี และเมื่อสำเร็จการศึกษาและผ่านเงื่อนไขของโครงการ จะได้รับการบรรจุเป็นข้าราชการครูในพื้นที่ที่โครงการกำหนด
2. ใครบ้างที่เหมาะกับ "เพชรในตม"
เงื่อนไขที่ทำให้โครงการเพชรในตมแตกต่างจากโครงการครูคืนถิ่นอย่างชัดเจนที่สุด คือ เรื่องภูมิลำเนาและฐานะครอบครัว
- ผู้สมัครและบิดา มารดา หรือผู้ปกครอง ต้องมีหรือเคยมีภูมิลำเนาอยู่ในหมู่บ้าน อพป. ตามพื้นที่ที่ได้รับการรับรอง และต้องได้รับการรับรองจาก กอ.รมน. จังหวัด
- ผู้สมัครต้องอยู่ในช่วงการศึกษาชั้น ม.6 ตามเงื่อนไขของโครงการ และใช้ผลการเรียนเฉลี่ยสะสม 5 ภาคเรียน ไม่ต่ำกว่า 2.75
- มีเงื่อนไขด้านรายได้ครอบครัวรวมไม่เกิน 360,000 บาทต่อปี ยกเว้นพื้นที่ กอ.รมน. ภาค 1 กำหนดไว้ไม่เกิน 520,000 บาทต่อปี (ข้อมูลอ้างอิงจากโครงการที่ผ่านมา)
- ผู้สมัครต้องมีผลคะแนน TGAT, TPAT5 และ A-Level ในรายวิชาที่มหาวิทยาลัยกำหนดด้วย
3. จุดเด่นสำคัญของ "เพชรในตม"
- เรียนฟรีตลอดหลักสูตร
- มีที่พักฟรีตลอดระยะเวลาการศึกษา
- เมื่อสำเร็จการศึกษาและมีคุณสมบัติครบตามเงื่อนไข จะได้รับการบรรจุเป็นข้าราชการครูตามพื้นที่ที่โครงการกำหนด
สำหรับจำนวนรับ ข้อมูลที่ใช้อ้างอิงจากโครงการในช่วงที่ผ่านมาอยู่ที่รวม 161 คน (แบ่งตามพื้นที่ กอ.รมน.) อย่างไรก็ตาม จำนวนรับจริงสำหรับปีการศึกษา 2570 ควรรอประกาศอย่างเป็นทางการอีกครั้ง
4. "ครูคืนถิ่น" หรือโครงการผลิตครูเพื่อพัฒนาท้องถิ่น ระยะที่ 2 คืออะไร
อีกโครงการหนึ่งคือ โครงการผลิตครูเพื่อพัฒนาท้องถิ่น ระยะที่ 2 พ.ศ. 2569-2582 ซึ่งเป็นโครงการระดับประเทศที่คณะรัฐมนตรีให้ความเห็นชอบ โดยมีเป้าหมายผลิตครูที่มีสมรรถนะสูงในสาขาวิชาและพื้นที่ที่ขาดแคลน
โครงการมีเป้าหมายผลิตครูรวมทั้งสิ้น 16,033 คน จำนวน 9 รุ่น เริ่มรับนักศึกษารุ่นแรกในปีการศึกษา 2570 และจะเริ่มบรรจุผู้สำเร็จการศึกษารุ่นแรกตั้งแต่ปี พ.ศ. 2574 เป็นต้นไป
แตกต่างจากเพชรในตมตรงที่โครงการครูคืนถิ่น ไม่ได้จำกัดการเรียนอยู่เฉพาะมหาวิทยาลัยเดียว แต่จะมีสถาบันอุดมศึกษาที่ผ่านการคัดเลือกเป็นสถาบันฝ่ายผลิต เข้าร่วมโครงการตามสาขาวิชาและพื้นที่ที่หน่วยงานผู้ใช้ครูมีความต้องการ
5. คุณสมบัติสำคัญของผู้สมัครครูคืนถิ่น
- ต้องสำเร็จการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลายหรือเทียบเท่า และมีผลการเรียนเฉลี่ยสะสม หรือ GPAX ไม่ต่ำกว่า 3.00
- ผู้สมัครต้องมีภูมิลำเนาตามสำเนาทะเบียนบ้าน ตรงกับจังหวัดที่ประสงค์จะได้รับการบรรจุ โดยสามารถใช้อ้างอิงภูมิลำเนาของตนเอง บิดา หรือมารดา ตามหลักเกณฑ์ของโครงการ และต้องมีภูมิลำเนาอยู่ต่อเนื่องไม่น้อยกว่า 2 ปี
- "ครูคืนถิ่น" ไม่ได้กำหนดว่าผู้สมัครจะต้องมาจากหมู่บ้าน อพป. เหมือนกับโครงการเพชรในตม
6. ครูคืนถิ่นเลือกได้ทั้ง "สาขา มหาวิทยาลัย และพื้นที่บรรจุ"
หลักเกณฑ์ของครูคืนถิ่น ระยะที่ 2 เปิดให้ผู้สมัครเลือกได้ ไม่เกิน 3 สาขาวิชา แต่ผู้สมัครต้องเลือก "สาขาวิชาและสถาบันอุดมศึกษา" เป็นคู่กัน นอกจากนี้ ผู้สมัครยังมีสิทธิเลือกพื้นที่ที่ประสงค์จะได้รับการบรรจุสูงสุด 5 อันดับ ตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด และต้องสัมพันธ์กับเงื่อนไขภูมิลำเนาของผู้สมัคร
7. "21 สาขาวิชา" ยังไม่ได้หมายความว่าจะเปิดครบทุกสาขา
ประกาศเกณฑ์ของโครงการครูคืนถิ่นได้กำหนดสูตรคะแนนรองรับไว้ทั้งหมด 21 สาขาวิชา แต่ต้องเข้าใจว่า การกำหนดเกณฑ์คะแนนไว้ ยังไม่ใช่การยืนยันว่าปีการศึกษา 2570 จะเปิดรับครบทั้ง 21 สาขา สาขาที่เปิดรับจริงและมหาวิทยาลัยที่ได้รับคัดเลือก ต้องเป็นไปตามแผนความต้องการครูของหน่วยงานผู้ใช้ครู
8. เกณฑ์คะแนนของครูคืนถิ่นสูงกว่าเพชรในตมในส่วน GPAX
- เพชรในตม: ใช้ผลการเรียน 5 ภาคเรียน GPAX ไม่ต่ำกว่า 2.75
- ครูคืนถิ่น ระยะที่ 2: กำหนด GPAX ระดับมัธยมศึกษาตอนปลายไม่ต่ำกว่า 3.00
- คะแนนคัดเลือกครูคืนถิ่นจะใช้ TGAT, TPAT5, TPAT2 (เฉพาะบางสาขา) และ A-Level ตามน้ำหนักของแต่ละสาขาวิชา โดยผู้ผ่านการคัดเลือกต้องมีคะแนนรวม ไม่ต่ำกว่าร้อยละ 50 ของสาขาวิชาที่สมัคร
9. ครูคืนถิ่นต้องรักษาเกณฑ์ระหว่างเรียนด้วย
การได้รับคัดเลือกเข้าโครงการครูคืนถิ่นไม่ได้หมายความว่าจะได้รับการบรรจุโดยอัตโนมัติ ผู้เข้าร่วมโครงการจะต้องรักษาผลการเรียนตามเกณฑ์ สอบผ่านใบอนุญาตประกอบวิชาชีพครูชั้นต้น หรือ B-License และผ่านเกณฑ์ด้านภาษาอังกฤษ เมื่อสำเร็จการศึกษาจึงเข้าสู่กระบวนการบรรจุเป็นข้าราชการครู และมีเงื่อนไขสำคัญคือ ต้องปฏิบัติงานในสถานศึกษาที่ได้รับการบรรจุ ไม่น้อยกว่า 5 ปี ห้ามย้าย
10. ตารางเปรียบเทียบ "เพชรในตม" กับ "ครูคืนถิ่น"
| ประเด็นเปรียบเทียบ | โครงการเพชรในตม | ครูคืนถิ่น ระยะที่ 2 |
|---|---|---|
| ลักษณะโครงการ | โครงการเฉพาะของ มศว ร่วมกับ กอ.รมน. และกระทรวงศึกษาธิการ | โครงการผลิตครูระดับประเทศ ภายใต้โครงการผลิตครูเพื่อพัฒนาท้องถิ่น ระยะที่ 2 |
| สถาบันที่เรียน | มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (มศว) | หลายสถาบันอุดมศึกษาที่ผ่านการคัดเลือกเป็นสถาบันฝ่ายผลิต |
| กลุ่มเป้าหมายสำคัญ | เยาวชนที่มีภูมิลำเนาเกี่ยวข้องกับหมู่บ้าน อพป. ตามหลักเกณฑ์ของโครงการ | ผู้มีภูมิลำเนาตรงกับจังหวัดหรือพื้นที่ที่ประสงค์จะได้รับการบรรจุ |
| คุณสมบัติด้านการศึกษา | อยู่ในช่วงการศึกษาชั้น ม.6 ตามเงื่อนไขของโครงการ | สำเร็จการศึกษาระดับ ม.6 หรือเทียบเท่า ตามหลักเกณฑ์โครงการ |
| GPAX | 5 ภาคเรียน ไม่ต่ำกว่า 2.75 | ไม่ต่ำกว่า 3.00 |
| เงื่อนไขภูมิลำเนา | ผู้สมัครและบิดา มารดา หรือผู้ปกครอง ต้องมีหรือเคยมีภูมิลำเนาในหมู่บ้าน อพป. และได้รับการรับรองจาก กอ.รมน. จังหวัด | ใช้ภูมิลำเนาของตนเอง บิดา หรือมารดา โดยต้องตรงกับจังหวัดที่ประสงค์บรรจุ และอยู่ต่อเนื่องตามระยะเวลาที่กำหนด |
| ต้องอยู่หมู่บ้าน อพป. หรือไม่ | มีเงื่อนไขเกี่ยวข้องกับหมู่บ้าน อพป. | ไม่กำหนดว่าต้องเป็นหมู่บ้าน อพป. |
| เงื่อนไขรายได้ครอบครัว | มีเกณฑ์รายได้ครอบครัวตามพื้นที่ กอ.รมน. ที่กำหนด | ประกาศหลักเกณฑ์ที่มีอยู่ไม่ได้กำหนดเงื่อนไขรายได้ในลักษณะเดียวกับโครงการเพชรในตม |
| สาขาวิชา | ข้อมูลรุ่นที่ 42 ปีการศึกษา 2570 ระบุหลักสูตร กศ.บ. สาขาการประถมศึกษา | กำหนดเกณฑ์คะแนนรองรับ 21 สาขาวิชา แต่ต้องรอประกาศว่าสาขาใดเปิดรับจริง |
| การเลือกสาขา / มหาวิทยาลัย | เป็นหลักสูตรและสถาบันตามที่โครงการเพชรในตมกำหนด | เลือกสมัครได้ไม่เกิน 3 สาขาวิชา โดยต้องเลือก "สาขาวิชา + สถาบันอุดมศึกษา" คู่กัน |
| คะแนนที่ใช้คัดเลือก | TGAT, TPAT5 และ A-Level ในรายวิชาที่ มศว กำหนด | TGAT, TPAT5, TPAT2 เฉพาะบางสาขา และ A-Level ตามน้ำหนักของแต่ละสาขา โดยต้องผ่านเกณฑ์คะแนนรวมไม่น้อยกว่าร้อยละ 50 |
| ค่าเล่าเรียน | เรียนฟรีตามสิทธิของโครงการ | เอกสารหลักเกณฑ์ที่เผยแพร่ไม่ได้ระบุสิทธิเรียนฟรีทั้งหลักสูตรในลักษณะเดียวกับเพชรในตม |
| ที่พัก | มีที่พักฟรีตามสิทธิของโครงการ | ไม่ได้กำหนดที่พักฟรีเป็นสิทธิกลางของโครงการในประกาศหลักเกณฑ์ที่มีอยู่ |
| พื้นที่บรรจุ | บรรจุตามภูมิลำเนาและพื้นที่ที่โครงการกำหนด | เลือกพื้นที่บรรจุได้สูงสุด 5 อันดับ ภายใต้เงื่อนไขภูมิลำเนาของโครงการ |
| การบรรจุเป็นข้าราชการครู | เมื่อสำเร็จการศึกษาและผ่านคุณสมบัติตามเงื่อนไข จะได้รับการบรรจุตามพื้นที่ที่โครงการกำหนด | เมื่อสำเร็จการศึกษาและผ่านเงื่อนไขของโครงการ จะได้รับการบรรจุเป็นข้าราชการครูในพื้นที่ที่กำหนด |
| เงื่อนไขระหว่างเรียน | ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขของโครงการเพชรในตมแต่ละรุ่น | ต้องรักษา GPAX ตามเกณฑ์ สอบผ่านใบอนุญาตประกอบวิชาชีพครูชั้นต้น (B-License) และผ่านเกณฑ์ด้านภาษาอังกฤษตามที่กำหนด |
| เงื่อนไขหลังบรรจุ | ตรวจสอบตามประกาศและเงื่อนไขของโครงการในแต่ละรุ่น | ต้องปฏิบัติงานในสถานศึกษาที่ได้รับการบรรจุไม่น้อยกว่า 5 ปี ตามข้อผูกพันของโครงการ |
| จำง่าย ๆ | อพป. + GPAX 2.75 + มศว + เรียนฟรี + ที่พักฟรี | ภูมิลำเนาตรงพื้นที่บรรจุ + GPAX 3.00 + หลายสาขา + หลายมหาวิทยาลัย |
11. สรุปง่าย ๆ ใครควรดูโครงการไหน
หากต้องการจำความแตกต่างแบบสั้นที่สุด สามารถแยกได้ดังนี้
- เพชรในตม: "หมู่บ้าน อพป. + มีเงื่อนไขรายได้ + GPAX 2.75 + เรียน มศว + เรียนฟรี + ที่พักฟรี"
- ครูคืนถิ่น: "ภูมิลำเนาตรงพื้นที่บรรจุ + GPAX 3.00 + หลายสาขา + หลายมหาวิทยาลัย + มีอัตรารองรับเมื่อผ่านเงื่อนไข"
ดังนั้น นักเรียนที่สนใจเรียนครูในปีการศึกษา 2570 ไม่ควรพิจารณาเพียงว่า "เรียนจบแล้วได้บรรจุครูหรือไม่" แต่ควรตรวจสอบให้ครบทั้ง ภูมิลำเนา GPAX สถานะการศึกษา สาขาวิชาที่ต้องการเรียน สถาบันที่เข้าร่วม และเงื่อนไขของแต่ละโครงการ เพราะแม้ปลายทางของทั้งสองโครงการจะมีส่วนคล้ายกัน คือการผลิตครูเพื่อกลับไปทำงานในพื้นที่ แต่ เส้นทางเข้าสู่โครงการและคุณสมบัติของผู้สมัครแตกต่างกันอย่างชัดเจน
- โครงการเพชรในตม ปีการศึกษา 2570 (รุ่นที่ 42) มศว ร่วมกับ กอ.รมน. และ ศธ. อ่านต่อได้ที่นี่
- กอ.รมน.ภาค 2 แจงแนวทางสมัคร เพชรในตม รุ่น 42/70 อ่านต่อได้ที่นี่
- ครม. อนุมัติโครงการผลิตครูพัฒนาท้องถิ่น เฟส 2 บรรจุข้าราชการครู 1.6 หมื่นคน อ่านต่อได้ที่นี่
- เปิดแล้ว! ครูคืนถิ่น เฟส 2 รับรุ่นแรก 1,552 ที่นั่ง ผ่าน TCAS70 อ่านต่อได้ที่นี่
- เคลียร์ชัด! “ครูคืนถิ่น เฟส 2” กำหนดเกณฑ์คะแนน 21 สาขาวิชา ปี 2570 อ่านต่อได้ที่นี่
- สป.อว. เปิดเกณฑ์ครูเพื่อพัฒนาท้องถิ่น 2570 ต้อง GPAX 3.00 ขึ้นไป อ่านต่อได้ที่นี่
- สป.อว. ประกาศเกณฑ์คัดเลือกสถาบันผลิตครู โครงการครูคืนถิ่น ระยะที่ 2 ปี 2570 อ่านต่อได้ที่นี่
