02 พ.ค. 2569เงินเดือน 21,780 บาท! ว.การอาชีพพรหมคีรี เปิดรับสมัครครู 1 อัตรา (สมัคร 14-20 พ.ค. 69) 02 พ.ค. 2569เกาะติด! ลิงก์ประกาศรับสมัครสอบครูผู้ช่วย กรณีพิเศษ จังหวัดชลบุรี ปี 2569 01 พ.ค. 2569เกาะติด! ลิงก์ประกาศรับสมัครสอบครูผู้ช่วย กรณีพิเศษ จังหวัดฉะเชิงเทรา ปี 2569 01 พ.ค. 2569เกาะติด! ลิงก์ประกาศรับสมัครสอบครูผู้ช่วย กรณีพิเศษ จังหวัดจันทบุรี ปี 2569 01 พ.ค. 2569เกาะติด! ลิงก์ประกาศรับสมัครสอบครูผู้ช่วย กรณีพิเศษ จังหวัดขอนแก่น ปี 2569 01 พ.ค. 2569ด่วน! รร.เพชรพิทยาคม รับสมัครงาน 6 อัตรา (ICT, ธุรการ, ช่าง, ภารโรง, แม่บ้าน) สมัคร 5-9 พ.ค. 69 01 พ.ค. 2569เกาะติด! ลิงก์ประกาศรับสมัครสอบครูผู้ช่วย กรณีพิเศษ จังหวัดกำแพงเพชร ปี 2569 01 พ.ค. 2569ประกาศ สำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ รับสมัครสอบครูผู้ช่วย กรณีพิเศษ ปี พ.ศ. 2569 จำนวน 223 อัตรา 01 พ.ค. 2569สพป.นครราชสีมา เขต 3 ประกาศเรียกบรรจุครูผู้ช่วย 14 อัตรา และเตรียมขอใช้บัญชีข้ามเขต 9 อัตรา 01 พ.ค. 2569เกาะติด! ลิงก์ประกาศรับสมัครสอบครูผู้ช่วย กรณีพิเศษ จังหวัดกาฬสินธุ์ ปี 2569
ข่าวการศึกษา >
เส้นทางสอบครูผู้ช่วย 2564 ต้องสอบอะไรบ้าง และมีคุณสมบัติอย่างไร

เนื่องในโอกาสวันครูแห่งชาติ 2564 ผู้เขียนจึงหยิบยกเรื่องราวของการสอบครูผู้ช่วยเพื่อก้าวสู่อาชีพข้าราชการครูในยุคปัจจุบัน และกว่าจะได้เป็น “ข้าราชการครู” กลับสู่ภูมิลำเนาของตัวเองได้จะต้องใช้เวลาเท่าไร หากคุณกำลังสนใจเส้นทางอาชีพข้าราชการครู ต้องห้ามพลาด
รีวิวเส้นทาง “สอบครูผู้ช่วย” เพื่อก้าวสู่อาชีพข้าราชการบ้านเกิด
"อาชีพครู" เป็นอาชีพที่ครอบครัวภาคภูมิใจ ยิ่งย้ายกลับมาทำงานใกล้บ้านได้ยิ่งดี ว่ากันว่าเป็นอาชีพที่มั่นคง เนื่องจากข้าราชการครูมีสวัสดิการตามกฎเกณฑ์ข้าราชการทั่วไป หากสอบเข้าเป็น “ครูผู้ช่วย” ได้ ก็จะมีเงินเดือนเริ่มต้น 15,050 บาทขึ้นไป ยังไม่รวมค่าอื่นๆ
ก่อนจะก้าวเข้าสู่อาชีพครู น้องๆ ต้องรู้ตัวเองตั้งแต่มัธยมปลายกันทีเดียว เพราะต้องวางแผนเลือกเรียนคณะที่ยื่นสอบขอรับใบอนุญาตได้โดยตรง ได้แก่ คณะครุศาสตร์ และคณะศึกษาศาสตร์ ส่วนคณะอื่นๆ อย่าง คณะวิทยาศาสตร์, คณะมนุษยศาสตร์, คณะศิลปศาสตร์ ก็มีทางเลือกให้ศึกษาต่อเพื่อนำวุฒิมาสอบขอรับใบอนุญาตวิชาชีพครูได้
แม้ว่าเรียนจบตามหลักสูตร ได้รับใบอนุญาตแล้ว แต่กว่าจะเป็น “ครูผู้ช่วย” ต้องสอบคัดเลือกเพื่อขึ้นบัญชีรอเรียกไว้ก่อน
ผู้เขียนได้พูดคุยกับแหล่งข่าวที่เพิ่งได้เรียกบรรจุเป็น “ครูผู้ช่วย” จังหวัดหนึ่งทางภาคเหนือในปี พ.ศ. 2563 ถือว่าเป็นหนึ่งในไม่กี่คนที่โชคดีได้รับการบรรจุหลังจากทราบผลสอบด้วยระยะเวลาสั้นๆ เพียง 1 เดือนเศษเท่านั้น
“ครูผู้ช่วย ก็คือข้าราชการครูค่ะ ได้เป็นครูแล้วจริงๆ ได้รับเงินเดือนแบบข้าราชการ แต่ต่างจากครูอัตราจ้าง ตรงที่เขายังไม่ได้รับการบรรจุ ได้เงินเดือนจากงบประมาณท้องถิ่นหรืองบโรงเรียน”
สอบครูผู้ช่วย ต้องเตรียมตัวอย่างไร
“การสอบครูผู้ช่วย จะมีรอบการสอบเปิดอยู่ทุกปี นอกจากครูสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ที่ต้องสอบตามแต่ละจังหวัด จะมีครูอื่นๆ ที่ได้เป็นข้าราชการเหมือนกัน เช่น ครูโรงเรียนศึกษาพิเศษ (สศศ.), ครูท้องถิ่น, ครูสังกัดสำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย (กศน.), ครูสังกัดกรุงเทพมหานคร (กทม.) โดยเราต้องเตรียมตัวเพื่อเลือกสอบสนามต่างๆ และอ่านหนังสือสอบเพื่อเข้าสู่สังกัดนั้น”
สอบครูแบบไหนได้กลับมาสอนที่บ้านตัวเองได้เร็วที่สุด
“ครูที่ผ่านการสอบแต่ละต้นสังกัดก็มีโอกาสย้ายไม่เหมือนกัน ถ้าบ้านอยู่กรุงเทพฯ ก็เลือกสอบครู กทม. เวลาย้ายเราก็จะย้ายไปตามเขตพื้นที่ต่างๆ ของกรุงเทพฯ แต่หากคนที่บ้านเกิดอยู่ต่างจังหวัดแล้วอยากกลับไปสอนตามภูมิลำเนาของตัวเอง ต้องเลือกสอบครู สพฐ. หรือครูท้องถิ่น ตามที่จังหวัดนั้นเปิดสอบ”
แปลว่าเราต้องเลือกสอบในจังหวัดบ้านเกิดของตัวเองก่อน
“ใช่ค่ะ แต่ละจังหวัดก็ไม่ได้เปิดสอบทุกปี และสาขาครูที่ต้องการแต่ละปีก็อาจจะไม่ตรงกับสาขาที่เราเรียนจบ เพราะฉะนั้นครูหลายคนจึงเลือกสอบในเขตจังหวัดใกล้เคียง หรือสอบจังหวัดใดก็ได้ เพื่อจะรอขอย้าย”
การย้ายกลับมาสอนที่บ้านเกิดต้องทำอย่างไรบ้าง
“คนที่สอบครูท้องถิ่น ครู กศน. หรือครูเทศบาล ในภูมิลำเนาของตัวเองได้ตั้งแต่รอบแรกถือว่าเก่งและโชคดีมาก แต่หากสอบครูในสังกัด สพฐ. ต้องเป็นครูผู้ช่วยก่อน 2 ปี และรอประเมินเป็นครูอีก 2 ปี รวมเป็น 4 ปีถึงทำเรื่องขอย้ายได้
แต่ก็มีทางลัดค่ะ ระหว่างที่เราได้เป็นครูผู้ช่วยจังหวัดอื่น แล้วจังหวัดบ้านเกิดเราเพิ่งเปิดรับสมัคร เราก็ขออนุญาตผู้อำนวยการโรงเรียนเราให้ทำหนังสืออนุญาตให้เราไปสอบได้”
ทำเรื่องขอย้ายแล้ว แต่ก็ไม่ได้ย้ายทุกคน
“ใช่ค่ะ ถึงแม้ว่าจะครบจำนวนปีที่ขอทำเรื่องย้ายได้ แต่ก็ต้องแข่งขันด้วยเกณฑ์การคัดเลือกอยู่ดี เช่น หากจังหวัดนั้นต้องการครูมัธยม แต่มีผู้สมัครเป็นครูประถม และครูมัธยมคละกัน ก็จะมีเกณฑ์ที่ใช้เลือกตามความเหมาะสม"
คนที่เรียนจบครูมา ถ้าไม่ได้เป็นข้าราชการครู แล้วมีเส้นทางอาชีพอย่างไรบ้าง
“คนที่สอบครูผู้ช่วยไม่ผ่าน หรือสอบผ่านแต่ไม่ผ่านเกณฑ์ประเมิน ก็ยังมีใบประกอบวิชาชีพครูที่ใช้สมัครโรงเรียนเอกชน โรงเรียนอื่นๆ ที่เปิดรับได้ หรือใช้วิธีสมัครเป็นเป็นครูอัตราจ้าง 3 ปี เพื่อสอบคัดเลือกเป็นครูผู้ช่วยได้”
ครูผู้ช่วยได้เงินเดือนเท่าไร
"ตำแหน่งครูผู้ช่วย วุฒิปริญญาตรี จะได้รับเงินเดือนตามหลักสูตร และได้ขึ้นเงินเดือนตามขั้นของข้าราชการค่ะ" อ้างอิงเงินเดือนครูตามประกาศปีล่าสุด มีลำดับดังนี้
- หลักสูตร 4 ปี ได้รับเงินเดือน 15,050 บาท
- หลักสูตร 5 ปี ได้รับเงินเดือน 15,800 บาท
- หลักสูตรประกาศนียบัตรบัณฑิตที่มีหลักสูตรการศึกษาไม่น้อยกว่า 1 ปี ต่อจากวุฒิปริญญาตรี หลักสูตร 4 ปี ได้รับเงินเดือน 15,800 บาท
- หลักสูตร 6 ปี ได้รับเงินเดือน 17,790 บาท
สอบครูผู้ช่วย สอบอะไรบ้าง
กรณีการสอบครูผู้ช่วยสังกัด สพฐ. ยิ่งสอบได้คะแนนสูงที่สุดยิ่งมีโอกาสเลือกโรงเรียนได้ ส่วนการเตรียมตัวสอบนั้น ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล บางคนเรียนจบมานานแล้ว ทำงานประจำอยู่ก็ต้องลาออกมาเพื่ออ่านหนังสือสอบวันละ 10 ชั่วโมงเพื่อเตรียมตัวก่อนถึงวันสอบ
เทคนิคเลือกสนาม "สอบครูผู้ช่วย"
ผู้สมัครต้องติดตามข่าวสารว่าจังหวัดใดเปิดรับครูสาขาใดบ้าง ครูบางสังกัดเลือกสอบได้จังหวัดเดียวเท่านั้น หากพลาดรอบนี้แล้วต้องรอเปิดปีต่อไป
ข้อสอบภาค ก ภาค ข และ ภาค ค ออกอะไรบ้าง
ตามประกาศของ ก.ค.ศ. เกี่ยวกับการสอบครูผู้ช่วยของปี 2563 ได้ให้รายละเอียด การสอบ ภาค ก คือวิชาความสามารถทั่วไป ภาค ข คือความสามารถในวิชาเอก และภาค ค เป็นคุณลักษณะส่วนบุคคลและเกี่ยวกับวิชาชีพครู ดังนี้
ภาค ก คะแนนเต็ม 200 คะแนน แบ่งออกเป็น
- ความสามารถในการคิดวิเคราะห์ (100 คะแนน)
- ทักษะภาษาอังกฤษ (50 คะแนน)
- ความรู้และลักษณะการเป็นข้าราชการที่ดี (50 คะแนน)
ภาค ข คะแนนเต็ม 200 คะแนน แบ่งออกเป็น
- มาตรฐานความรู้ในเนื้อหาวิชาที่สอน (วิชาเอก) (100 คะแนน)
- มาตรฐานความรู้ทั่วไปในการจัดการเรียนการสอน (75 คะแนน)
- ความรู้กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติงาน (25 คะแนน)
ภาค ค คะแนนเต็ม 100 คะแนน แบ่งออกเป็น
- คุณลักษณะส่วนบุคคล (25 คะแนน)
- การพัฒนาตนเองและวิชาชีพ (25 คะแนน)
- ความสามารถด้านการสอน (50 คะแนน)
ถ้าสอบครูผู้ช่วยรอบทั่วไปผ่านแล้ว เมื่อไหร่ถึงจะได้เรียกบรรจุ
แหล่งข่าวเล่าถึงวันที่รายงานตัวว่า “การสอบครูผู้ช่วย หรือครูสังกัดอื่นๆ ไม่ใช่ว่าสอบผ่านแล้วจะถูกเรียกเข้าทำงานเลย แต่จะประกาศออกมาเป็นรายชื่อผู้ที่มีลำดับคะแนนมากไปน้อยตามลำดับ แต่ละคนจะต้องรอเรียกตามลำดับคะแนน ต้นสังกัดจะออกประกาศมาและแจ้งเป็นจดหมายหรือโทรศัพท์แก่ผู้สมัครตามลำดับคะแนน
รายชื่อผู้สมัครจะขึ้นทะเบียนบัญชีไว้ 2 ปี หากภายในปีงบประมาณนั้นมีตำแหน่งครูว่าง จากการเกษียณหรือครูลาออก ก็อาจถูกเรียกไปบรรจุ หรือมีการยืมบัญชีระหว่างจังหวัดโดยถามความสมัครใจของผู้สมัครก่อนค่ะ
หากเป็นครูผู้ช่วย สังกัด สพฐ. ในวันที่ถูกเรียกไปส่วนกลาง ผู้ถูกเรียกต้องแต่งกายด้วยเครื่องแบบชุดข้าราชการที่พร้อมส่งตัวไปยังโรงเรียนที่สมัคร ทุกคนตื่นเต้นมาก ต้องลุ้นว่าคนที่ได้คะแนนลำดับต้นๆ จะเลือกไปอยู่โรงเรียนไหน บางคนเขาว่าไกลก็สละสิทธิ์
และหลังจากไปรายงานตัวที่โรงเรียนแล้ว ถึงจะวางแผนหาที่พักใกล้กับโรงเรียนได้ค่ะ”
"คนที่ได้เป็นรายชื่อสำรองแต่ละรอบก็อย่าเพิ่งเสียใจค่ะ รายชื่อสำรองต้นๆ มีโอกาสได้ถูกเรียกไปบรรจุเช่นกัน เพราะมีหลายครั้งที่คนสอบได้ลำดับต้นๆ สละสิทธิ์ เนื่องจากเหตุผลส่วนตัวหลายๆ ด้าน หรือบางคนสอบครูผู้ช่วยผ่านแล้ว แต่ไม่ผ่านเกณฑ์ประเมิน ก็ต้องลงสอบใหม่ค่ะ"
สุดท้ายนี้แหล่งข่าวฝากถึงผู้ที่ยังเข้าใจผิดว่าครูผู้ช่วยไม่ใช่ครูตัวจริง เพราะคำว่าผู้ช่วยอาจฟังดูเหมือนผู้ช่วยสอน แต่การประเมินเกณฑ์ครูผู้ช่วยใน 2 ปีแรกนั้นเข้มข้นมาก มีเจ้าหน้าที่จากส่วนกลางมาตรวจสอบทุก 6 เดือน เพราะฉะนั้นผู้ปกครองวางใจได้ค่ะ
ในส่วนการสอบครูผู้ช่วยปี 2564 เริ่มต้นด้วยการรับสมัครสอบครูผู้ช่วยกรณีพิเศษ ปี 2564 เปิดรับสมัคร 15-21 มกราคม 2564 โดยแต่ละปี สำนักงาน ก.ค.ศ. จะออกหลักเกณฑ์และวิธีการสอบแข่งขันเพื่อบรรจุเข้ารับราชการครู และบุคลากรทางการศึกษาตำแหน่งครูผู้ช่วย รอบทั่วไปไว้บนเว็บไซต์ otepc.go.th
ผู้เขียน : สีวิกา ฉายาวรเดช
กราฟิก : Varanya Phae-araya
ขอบคุณเนื้อหาและข้อมูลข่าวจาก :: หนังสือพิมพ์ไทยรัฐออนไลน์ วันที่ 16 ม.ค. 2564 เวลา 08:55 น.